Trzy pokusy i zwycięstwo nad diabłem
Pokusy są częścią życia do ostatniego tchnienia, a rozmowa z diabłem jest zawsze początkiem kuszenia: sieje zwątpienie, że Bóg wymaga za wiele. Diabeł kusi pożądliwością ciała, pożądliwością oczu i pychą żywota, a Chrystus odpiera je, przywołując Pismo, bez dialogu. Wielki Post jest czasem rozdzierania serc, a za każde zwycięstwo nad pokusą Bóg wynagrodzi.
Pokusa w raju
Drodzy wierni, jak doskonale wszyscy pamiętamy, nasi prarodzice Adam i Ewa ulegli szatańskiej pokusie. Zbuntowali się przeciwko Panu Bogu i w konsekwencji stracili Bożą łaskę. Zostali wygnani z raju. A ten grzech pierworodny ciąży na całej ludzkości, która pozbawiona Bożej łaski nie jest w stanie osiągnąć zbawienia.
I pokusa, moi drodzy, jest czymś doskonale nam znanym. Każdego dnia w różny sposób jesteśmy przez diabła kuszeni. Każdego dnia diabeł nie ustaje w swoich wysiłkach, aby jak najwięcej ludzi uczynić współuczestnikami swojego nieszczęścia, aby jak najwięcej dusz ściągnąć do piekła. Pokusy były, są i do ostatniego naszego tchnienia będą częścią naszego ludzkiego życia tutaj na ziemi.
Drodzy wierni, u progu Wielkiego Postu, w tę pierwszą niedzielę wielkopostną Kościół Święty stawia nam przed oczyma nowego Adama, naszego Pana Jezusa Chrystusa, który wychodzi na pustynię, aby uczyć nas, w jaki sposób winniśmy radzić sobie z pokusami w naszym codziennym życiu. Aby zrozumieć, w jaki sposób diabeł działa, przyjrzyjmy się pierwszemu kuszeniu, temu kuszeniu z raju, i kuszeniu naszego Pana Jezusa Chrystusa, którego opis przed chwilą słyszeliśmy w Ewangelii.
W Księdze Rodzaju czytamy, że diabeł rozpoczął kuszenie od zapytania Ewy, czy rzeczywiście Bóg powiedział: „Nie jedzcie owoców ze wszystkich drzew tego ogrodu‟. Rozmowa z diabłem, ekumeniczny dialog z diabłem jest zawsze początkiem kuszenia. Diabeł przychodzi po to, aby zasiać zwątpienie, aby podsunąć nam myśl, że Pan Bóg za dużo od nas wymaga, za dużo od nas oczekuje. Jeżeli dusza w tym momencie tej sugestii diabelskiej nie odrzuci, to diabeł będzie kontynuował. Jeżeli dusza rozpocznie ten ekumeniczny dialog z diabłem, to diabeł będzie czynił wszystko, co możliwe, aby wciągnąć ją w grzech.
Ewa odpowiada diabłu: „Owoce z drzew tego ogrodu jeść możemy, tylko o owocach z drzewa, które jest w środku ogrodu, Bóg powiedział: »Nie wolno wam jeść z niego, a nawet go dotykać, abyście nie pomarli«‟. I wprawdzie dusza nie jest jeszcze w żaden sposób Panu Bogu nieposłuszna, ale jeżeli w tym momencie diabeł nie zostanie odpędzony, to otwiera się przed nią bardzo niebezpieczna droga. Bo szatan, gdy widzi, że dusza zaczyna się chwiać, gdy widzi, że dusza zaczyna powątpiewać w słuszność tego, co Pan Bóg nakazuje, atakuje ją dalej. I atakuje ją w taki sposób, że zaczyna przedstawiać grzech jako źródło wielkiego szczęścia, przedstawia grzech jako coś atrakcyjnego.
I tak zwraca się kusiciel do Ewy: „Na pewno nie umrzecie, ale wie Bóg, że gdy spożyjecie owoc z tego drzewa, otworzą się wam oczy i tak jak Bóg będziecie znać dobro i zło‟. I w tym momencie, kiedy diabeł zaczyna przedstawiać nam grzech, zło jako coś wartościowego, jako coś, co ma dać nam szczęście, jest jeszcze czas, aby pokusę odrzucić. Jest jeszcze czas, aby to szatańskie kuszenie radykalnie przeciąć, bo dusza jeszcze nie wyraziła zgody na zło, ale to zło zaczyna wydawać się rzeczywiście bardzo kuszące, bardzo atrakcyjne. Jak czytamy w Księdze Rodzaju, Ewa spostrzegła, że to drzewo poznania dobra i zła ma owoce dobre do jedzenia, przyjemne dla oczu i pożądane ze względu na wiedzę, którą mogą dać.
Pod tym opisem, który odnajdujemy w Księdze Rodzaju, kryje się rzeczywistość nadprzyrodzona, rzeczywistość duchowa: trzej wielcy wrogowie rodzaju ludzkiego, ludzkiej natury. Pożądliwość ciała, pożądliwość oczu i pycha żywota.
Nowy Adam na pustyni
Drodzy wierni, nasi prarodzice nie oparli się szatańskiej pokusie, ulegli jej, podeptali wolę Bożą, utracili Bożą łaskę. I zwróćcie uwagę, że w Piśmie Świętym, w Księdze Rodzaju czytamy, że zdali sobie sprawę z tego, że są nadzy. Nie chodzi tylko o to, że pojawiły się pożądliwości jako konsekwencja grzechu pierworodnego, ale ten obraz nagości Adama i Ewy wyraża także rzeczywistość duchową. Zostali oni odarci z Bożej łaski, zostali z niczym. Ten grzech, który miał rzekomo być źródłem szczęścia, okazał się być źródłem nieszczęścia. I pozostał im tylko gorzki smak oszustwa. Pozostał im tylko złośliwy śmiech kusiciela. A cała ludzkość, wszyscy potomkowie Adama i Ewy pogrążyli się na kilka tysięcy lat w ciemności grzechu i błędu.
I oto przychodzi na świat zapowiedziany, przyobiecany, oczekiwany Mesjasz, Zbawiciel, który dziś, w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu, uczy nas, w jaki sposób winniśmy radzić sobie z szatańskimi pokusami. W jaki sposób możemy odnieść zwycięstwo nad diabłem? I zwróćcie uwagę, że diabeł w tym kuszeniu Pana Jezusa wykorzystuje dokładnie te trzy elementy, które wykorzystał w kuszeniu Adama i Ewy. To są ci sami trzej wielcy wrogowie ludzkiej natury: pożądliwość ciała, pożądliwość oczu i pycha żywota.
Bo to w pierwszej kolejności diabeł próbuje wzniecić w Panu Jezusie pożądliwość ciała. „Powiedz, żeby te kamienie stały się chlebem‟. Pan Jezus od czterdziestu dni i nocy niczego nie jadł. Pości na pustyni. W swojej ludzkiej naturze odczuwa głód. I diabeł próbuje to wykorzystać. Próbuje uderzyć tam, gdzie jest szansa na sukces. Tak jest zawsze i w naszym życiu. Diabeł nie bije mieczem w powietrzu na oślep. Diabeł uderza tam, gdzie jest możliwość odniesienia triumfu. I Odkupiciel nawet nie zaczyna rozmowy z diabłem, gdy ten podsuwa Mu myśl o przemianie kamieni w chleb, co przecież Pan Bóg mógłby bez problemu zrobić. Odpowiada diabłu: „Nie samym chlebem żyje człowiek, lecz każdym słowem, które pochodzi z ust Bożych‟.
Diabeł nie poddaje się. W drugim kuszeniu usiłuje wykorzystać pożądliwość oczu, pragnienie uznania ze strony innych ludzi. Stawia Pana Jezusa na narożniku świątyni. Prowokuje Go do uczynienia cudu: „Rzuć się w dół. Jest przecież napisane: »Aniołom swoim rozkaże o tobie, a na rękach nosić cię będą, byś przypadkiem nie uraził swej nogi o kamień«‟. I ponownie Pan Jezus nie daje się wciągnąć w żaden ekumeniczny dialog z diabłem, ale odpowiada mu krótko: „Ale jest napisane także: »Nie będziesz wystawiał na próbę Pana Boga swego«‟.
I wreszcie, moi drodzy, w trzeciej pokusie diabeł próbuje wzniecić pychę żywota, kiedy ofiaruje Chrystusowi całą chwałę, władzę na tym świecie. I ponownie Pan Jezus nie dyskutuje, ale przypomina pierwsze i najważniejsze przykazanie: „Idź precz, szatanie. Jest bowiem napisane: »Panu Bogu swemu będziesz oddawał pokłon i Jemu samemu służyć będziesz«‟. I wówczas pokonany kusiciel odchodzi.
Rozdzierajcie serca wasze
Kochani moi, w tym czasie Wielkiego Postu Kościół Święty wzywa nas wszystkich ustami proroka Joela: „Rozdzierajcie serca wasze, a nie szaty wasze‟. Jest to czas, w którym mamy rozedrzeć nasze serca, by wypłynęło z nich to wszystko, czym w minionym roku nasze serca zatruliśmy, zaśmieciliśmy. To jest czas oczyszczenia. I trzeba, moi drodzy, abyśmy rozpoczynając ten czas wielkopostny, modlili się gorąco o wsparcie Bożej łaski w dopełnieniu tego dzieła rozdarcia, oczyszczenia naszych serc. Trzeba nam prosić gorąco o to, abyśmy uczyli się od Zbawiciela, w jaki sposób mamy pokonywać szatańskie pokusy, aby te serca, które zostaną w Wielkim Poście oczyszczone, nie zostały ponownie zaśmiecone.
I pamiętajmy o tym, iż im dłuższy bój stoczy żołnierz, im dłużej wytrwa w okopie, w ogniu walki, tym większa jego zasługa. Im większa jego zasługa, tym też i większa czeka na niego nagroda. I słyszymy w Ewangelii, że po tym, gdy Pan Jezus zwyciężył szatana, oto aniołowie przystąpili i służyli Jemu. I Pan Bóg wynagrodzi każdego z nas za każde nasze zwycięstwo nad pokusą, za naszą wierność, za naszą wytrwałość. Pan Bóg wynagrodzi nas także i wtedy, kiedy upadłszy, z pomocą Bożej łaski powstaniemy, kiedy się nie poddamy, kiedy będziemy kontynuować nasze wojowanie.
Zwróćmy się dziś, kochani moi, do Matki Bożej Bolesnej, tej, która stała u stóp Chrystusowego Krzyża. Prośmy o to, aby wyjednała nam tę łaskę, by ten Wielki Post roku Pańskiego 2026 był w naszym życiu prawdziwie wielki, by nie był to tylko Wielki Post z nazwy, kolejny zmarnowany Wielki Post, ale by był to czas, w którym wielkie dzieła dokonywać się będą w naszych duszach. Czas wielkiego nawrócenia, czas wielkiej przemiany, czas wielkiego wojowania, abyśmy mogli, moi drodzy, u kresu naszego życia usłyszeć z ust Boskiego Zbawiciela słowa: „Pójdź, sługo dobry i wierny, wejdź do radości twego Pana‟.
Amen. W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego.
